Monofaze ve trifaze nedir?

Monofaze nedir?

Elektrikte monofaze, “tek faz” anlamına gelmektedir. Monofaze sistemler devreyi tamamlamak için faz ve nötr olmak üzere iki kablo gerektirir. Faz kablosu akımı taşır ve nötr kablosu ise akımın dönüş yoludur. Monofaze, Türkiye’de 230 volta kadar 50 Hz gerilim sağlar. 

Fan, soğutucu, öğütücü, ısıtıcı ve ev aletleri monofaze elektrik ile çalışır. Evlerimizdeki prizler ve aydınlatmaların tümü monofazedir. Tek fazlı bir güç kaynağı sisteminin tasarımı ve işletimi genellikle basittir.

Trifaze Nedir?

Tri kelimesi Latinceden gelmektedir ve üç anlamını taşımaktadır. Trifaze, dükkanlarda ve sanayide kullandığımız 3 3 fazlı beslemedir. Ülkemizde 380 volt gerilime sahip sanayi elektriği olarak bilinmektedir.

Trifaze üretim, monofaze üretime benzer. Monofaze sistemlerde manyetik alan içerisinde dönen bir bobin varken, trifaze sitemlerde 3 adet bobin vardır. Bobinler 120 derecelik açı ile birbirlerine yerleştirilmiştir. Tek fazlı sistemlerde güç dalgalı olmasına rağmen, çok fazlı sistemlerde düzgün haldedir. Bu yüzden çok fazlı sitemlerde motorların momenti, tek fazlı sistemlere nazaran daha düzgündür. Trifaze motorlar, monofaze motorlara kıyasla daha basit yapıdadırlar, daha az bakım gerektirirler ve verimleri daha yüksektir.

Trifaze elektrik (üç fazlı elektrik), yüksek güçlerde kullanılan bir elektrik besleme sistemidir.

Konutlarda kullanılan monofaze yani tek fazlı elektrikte (toprak hariç) bir canlı bir nötr uç varken, trifaze alternatif akım sistemlerde üç canlı ve bir nötr uç vardır. Ancak bu üç uç arasında {displaystyle pi cdot 2/3}{displaystyle pi cdot 2/3}= 1200 faz farkı vardır. Ülkemizde bu fazlar genellikle R, S, T fazı olarak adlandırılır. U, V, W veya A, B, C gibi faz adları da kullanılabilir. Daha ender olarak mavi, kırmızı ve yeşil kelimeleri de kullanılabilir.